Ithink.pl - Dziennikartstwo Obywatelskie
Pochwała błędu
dodano 07.05.2007
O pozytywach błądzenia - po ludzku i... naukowo
Błędy w życiu mamy prawo popełniać, ale i doceniać - XIV Dalajlama.
Masz prawo się mylić, co jest jednym z praw człowieka - Iwona Opiełka-Majewska.
Powiedziałbym po ludzku: Może nawet lepiej błądzić niż być perfekcjonistą, który nie tylko może być nudny, ale i nie potrafi często wyjść poza swoją utartą koleinę.
...
Przede wszystkim, my ludzie, popełniamy błędy wynikające z naszej ułomności, zwłaszcza w zakresie możliwości postrzegania świata oraz z faktu psychologicznych uwarunkowań (choćby subiektywizm).
Nasze zmysły są niedoskonałe, widzimy, słyszymy itd.. tylko fragment rzeczywistości - to oczywiste.
Błędy są nieodzownym etapem tworzenia pomysłów. Coś się nie uda, coś zawiedzie, gdzieś popełniłeś błąd. Szukasz przyczyn i jednocześnie tworzysz rozwiązania - czyli masz pomysł na to, jak unikać tych samych błędów w przyszłości. Jest stare dobre przysłowie "człowiek uczy się na błędach". Błędy wynikają także z dozy losowości naszych poczynań. Ale właśnie ta losowość odkrywa przed nami obszary i pomysły, do których czysta logika by nas nie doprowadziła.
Zacytuję własne doświadczenie: "Gdybym nie zabłądził, nigdy bym nie trafił do tego miejsca."
Porażka pozwala na refleksje i wyciągnięcie wniosków. Błąd powoduje protest lub krytykę, a ta sprzyja udoskonaleniu. To nowe doświadczenie-nauczka, błąd staje się nauczycielem.
Gdy mówimy, że historia uczy, to mamy właśnie na myśli głównie ludzkie błędy.
Nieomylność niweczy powątpiewanie. A wątpienie jest przymiotem mądrości. Zbytnie poleganie na aktualnym stanie nauki - jak dowodzi cała jej historia - jest właśnie błędem.
Zresztą, to co uchodzi za błąd w obliczu nauki może być twórczym odrzuceniem dogmatu, stereotypu lub skostnienia, ujawnieniem fałszu, którego nie dostrzegano lub nie chciano dostrzec.
Istnieje zależność między pojęciami błędu i prawdy. Prawdy absolutnej zapewne nigdy nie poznamy, może nawet jest to pojęcie abstrakcyjne.
Istnieją prawdy osobiste. Do prawdy się zbliżamy. "Zbliżyć się do prawdy nie jest jednak łatwo. Jest tylko jedna droga ku niej, droga przez nasze błędy. Tylko na własnych błędach możemy się uczyć; i tylko ten się nauczy, kto jest gotów oceniać błędy innych jako kroki ku prawdzie; oraz ten, kto poszukuje własnych błędów, aby się od nich uwolnić". (Z eseju "Tolerancja i intelektualna odpowiedzialność").
DODAJ SWÓJ KOMENTARZ
REKLAMA
ARTYKUŁY O PODOBNYM TEMACIE
zobacz więcej
5 NAJLEPIEJ OCENIANYCH ARTYKUŁÓW