Ithink.pl - Dziennikartstwo Obywatelskie
Pochwała błędu
dodano 07.05.2007
O pozytywach błądzenia - po ludzku i... naukowo
Wartość fałszywych hipotez
Pomysłowość nie skrępowana obawą błędu jest tak samo ważnym czynnikiem postępu, jak skrupulatny krytycyzm. Bez roboczego wyobrażenia - choćby ryzykownego - trudno ruszyć z martwego punktu, trudno podjąć jakąkolwiek działalność, choćby tylko eksperyment. Wiele odkryć dokonano, sprawdzając fałszywe hipotezy, a nawet usiłując je udowodnić. Astrologia i alchemia wyszły z fałszywych założeń, zmierzały do błędnie postawionych celów, ale "po drodze" odkryły pierwsze prawdy astronomii i chemii. Kopernik dokonał swego największego odkrycia dążąc do wykazania fałszu słusznego przypuszczenia.
...Czysto posługujemy się fałszem dla uproszczenia obrazu rzeczywistości, co ułatwia nam dostrzeganie istotnych związków. Takie założenia, świadomie błędne, upraszczają badania, są wprowadzane do rozumowania pod nazwą fikcji naukowych. Fikcjami są założenia fizyki, w których mowa o wahadle matematycznym, o ciałach doskonale sprężystych, o gazach idealnych, o próżni; fikcjami operuje ekonomista, gdy rozważa, jak zachowuje się homo economicus, prawnik, gdy konstruuje domniemania prawnicze, .... Dla ścisłości można zakwestionować, czy tego rodzaju fikcja podpada pod definicję błędu, ale na pewno jest błędem, gdy - jak to się nierzadko zdarza - zapominamy, że jest fikcją.
Lęk przed błędem
Lęk przed błędem utrudnia podejmowanie decyzji. Niektórym - uniemożliwia. Albo częściej prowadzi do podejmowania decyzji pozornych, które nie wnoszą nic nowego, nie rozstrzygają problemu.
Szerzenie lęku przed błędem - paraliżującego lęku - jest tym bardziej szkodliwe, iż nieraz największym błędem jest bezczynność. Zdarza się, że w sytuacjach niespodziewanych i krytycznych człowiek musi działać prawie na oślep, albo musi podejmować prace, ryzykować czas, energię i środki w przedsięwzięciach z wieloma niewiadomymi. Pewnie, że najmniej naraża się na popełnienie błędów ten, kto po ubitej drodze kroczy w jasny dzień, lecz nie on będzie odkrywcą nowych światów. Odkryje je jeden z tych krnąbrnych, którzy chodzą własnymi drogami i nieraz zagłębiają się w mrok....
Ujawnienie
Na błędach uczymy się. Są one przestrogą na przyszłość, dzięki nim dowiadujemy się, jak nie powinniśmy rozumować i postępować (stąd -metoda prób i błędów); ale to wszystko pod warunkiem, że dobitnie uświadamiamy sobie to "nie tak", a błędy przetwarzamy na doświadczenie.
DODAJ SWÓJ KOMENTARZ
REKLAMA
ARTYKUŁY O PODOBNYM TEMACIE
zobacz więcej
5 NAJLEPIEJ OCENIANYCH ARTYKUŁÓW